Aanbestedingen in de groensector: hoe duurzaamheidseisen de markt veranderen

Voor groenonderhoud geldt geen landelijke verplichting

De bekendste landelijke afspraak is het Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB), waar bijna 200 partijen bij zijn aangesloten. Convenantpartners willen vanaf 2028 lichte machines in hun projecten standaard emissieloos uitvragen. Voor vergunning- of meldingplichtige bouw- en sloopwerkzaamheden geldt een wettelijke emissiereductieplicht.

Het convenant zegt zelf dat dagelijks groenonderhoud erbuiten valt. Zero-emissiezones gelden voor bestel- en vrachtauto's, dus voor je werkbus en niet voor je werktuigdrager. Voor groenonderhoud loopt de verandering daarom via gemeentelijk beleid en via de aanbesteding zelf.

Wat gemeenten zelf vragen

Gemeenten bepalen vooralsnog zelf wat ze in een bestek zetten. Utrecht eist bijvoorbeeld voor groenonderhoud dat klein materieel, met een motorvermogen onder de 19 kW, vanaf 2028 volledig uitstootvrij moet zijn. Dat geldt dan bij nieuwe aanbestedingen.

Waarom gemeenten de overstap maken, lees je overigens in ons blog over emissievrij groenonderhoud bij gemeenten.

Eis of juist een gunningscriterium in aanbestedingen?

Een emissie-eis kan op twee manieren in een aanbesteding staan. Als minimumeis moet je eraan voldoen om mee te mogen doen. Als gunningscriterium levert meer emissieloos materieel punten op, of een fictieve korting op de inschrijfsom. De Aanbestedingswet 2012 maakt de beste verhouding tussen prijs en kwaliteit het uitgangspunt. Wie alleen op laagste prijs wil gunnen, moet dat goed motiveren.

Een voorbeeld is de aanschaf van machines. Een afval- en beheerbedrijf uit de omgeving van Nijmegen schreef in december 2025 een Europese aanbesteding uit voor elektrische borstelwerktuigdragers. Een onkruidborstel is een van de aanbouwdelen van de 4810T en de 8015F. In een dergelijke procedure moet de machine voldoen aan de eisen en kan de opdrachtgever daarnaast punten geven voor kwaliteit, zoals service en onderhoud.

Ander voorbeeld: gemeente Assen publiceerde in juli 2024 een Europese aanbesteding voor de aanschaf van vijf elektrische werktuigdragers die geschikt zijn voor borstelen. Bij de gunning kreeg kwaliteit een weging van 70 en prijs een weging van 30. Kwaliteit telde hier dus zwaarder dan prijs.

De CO₂-Prestatieladder als tweede instrument

De CO₂-Prestatieladder van de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO) gebruiken opdrachtgevers als gunningscriterium. Sinds 14 januari 2025 geldt Handboek 4.0 met drie treden. Rijkswaterstaat past bij aanbestedingen in de grond-, weg- en waterbouw die vanaf 1 juli 2026 op TenderNed staan een fictieve verlaging van de inschrijfsom toe van 2, 4 of 6 procent voor trede 1, 2 en 3.

De ladder kijkt naar de uitstoot van je eigen bedrijfsvoering. Het brandstofverbruik van je eigen machines telt mee als directe uitstoot.

Subsidies: wat voor groen wel en niet geldt

Twee rijksregelingen voor emissieloos materieel richten zich op de bouw. De SPUK SEB, de rijksbijdrage voor gemeenten, provincies en waterschappen, sluit groenwerkzaamheden uit. De Subsidieregeling Schoon en Emissieloos Bouwmaterieel (SSEB), voor bedrijven die bouwmachines kopen, geldt alleen voor machines die minimaal 70 procent van de tijd voor bouwwerkzaamheden worden ingezet.

Voor ondernemers bestaat de Milieu-investeringsaftrek (MIA), een fiscaal voordeel. Op de Milieulijst 2026 staat het elektrisch aangedreven mobiel werktuig. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) past de lijst ieder jaar aan, dus bedragen en voorwaarden kunnen volgend jaar anders zijn. Toets een aankoop bij RVO of bij je fiscalist. Welke regelingen in jouw regio en sector gelden, weet je dealer.

Wat als je nog op diesel rijdt?

Waar een gemeente emissievrij als eis stelt, zoals Utrecht vanaf 2028 voor klein materieel, voldoet dieselmaterieel bij nieuwe aanbestedingen niet meer. Waar emissievrij een gunningscriterium is, mis je punten en kun je nog wel inschrijven.

Controleer in een bestek of emissievrij als eis of als gunningscriterium staat, vanaf welk jaar en of de CO₂-Prestatieladder meetelt. Wil je weten wat dat voor jouw machinepark betekent? Neem contact op, dan denken we met je mee.

Wat bekend is over de komende jaren

Op Europees niveau stelde de Europese Commissie op 9 september 2026 een nieuwe Public Procurement Act voor. Volgens dat voorstel moeten opdrachtgevers naast prijs systematisch kijken naar kwaliteit, waaronder milieuaspecten. Het Europees Parlement en de Raad van de EU moeten het voorstel nog behandelen (op het moment van schrijven). Tot die tijd gelden de huidige regels.

Praat met ons over jouw situatie

Wij en/of onze dealers verzorgen demonstraties op locatie, zodat je de machine kunt testen in je eigen werkomgeving. Vraag een demo aan of vraag een persoonlijke berekening aan van de total cost of ownership en de CO₂-besparing.

Bekijk alle modellen en toepassingen of lees in onze referenties hoe organisaties in de praktijk met AllTrec werken.